«Сёння актуальнае пытанне аб прыпыненні дзеяння ДЗУСЕ»

Пра гэта заявіў начальнік Дэпартамента міжнароднага ваеннага супрацоўніцтва — памочнік Міністра абароны Рэспублікі Беларусь па пытаннях міжнароднага ваеннага супрацоўніцтва генерал-маёр Валерый Равенка ў інтэрв’ю па пытанні прыпынення дзеяння ДЗУСЕ:

«На сённяшні дзень актуальным з’яўляецца пытанне аб прыпыненні дзеяння «Дагавора аб звычайных узброеных сілах у Еўропе». Сутнасць гэтага дагавора заключаецца ў тым, што ўсталёўваюцца пэўныя квоты па колькасці асабовага складу, ўзбраення і ваеннай тэхнікі для кожнай дзяржавы і меры кантролю за выкананнем дзяржаўных дадзеных лімітаў.

Для Рэспублікі Беларусь гэта з’яўляецца не перавышэнне 100 тысяч асабовага складу. Таксама наяўнасць танкаў не вышэй за 1800 адзінак, 2600 баявых браніраваных машын, 1615 адзінак артылерыі, 294 баявых самалётаў і 80 баявых верталётаў.

Прыпыненне «Дагавора аб звычайных узброеных сілах у Еўропе» азначае для Рэспублікі Беларусь, перш за ўсё прыпыненне пытанняў ліміту або выдзеленай квоты па асабоваму складу, узбраенні і ваеннай тэхнікі, а таксама адмова ад мер кантролю, якія ажыццяўляюцца ў дачыненні да замежнай дзяржавы і ў дачыненні да непасрэдна Рэспублікі Беларусь з боку замежных дзяржаў.

Што тычыцца квот і лімітаў, у нас на працягу доўгага часу колькасць асабовага складу Узброеных Сіл складае 65 тысяч. А што тычыцца ўзбраення і ваеннай тэхнікі, нейкага кратнага павелічэння або нейкіх змен у найбліжэйшай будучыні не прадбачыцца.

Што тычыцца інспекцыйнай дзейнасці, на сённяшні дзень, на жаль, склалася такая сітуацыя, што краіны Захаду праяўляюць ігнараванне ў пытаннях выканання «Дагавора аб звычайных узброеных сілах у Еўропе». Таксама не можам інспектаваць замежныя дзяржавы, бо яны стварылі такую сітуацыю, што яны не прымаюць нашы інспекцыі.

Гістарычна 1999 год і непадпісанне адаптаванага ДЗУСЕ паслужылі адпраўной кропкай развалу дадзенага дагавора. Парушыўся баланс.

Але ж справа не толькі ў балансе, а яшчэ і ў пагрозе нацыянальнай бяспецы Рэспублікі Беларусь. Справа ў дэстабілізацыі абстаноўкі ва ўсходнееўрапейскім рэгіёне, парушэнні наогул архітэктуры еўрапейскай бяспекі. На жаль, гэта сёння адбываецца.

У далейшым дзяржавы пачалі свавольна трактаваць палажэнні гэтага дагавора, і часткова некаторыя дзяржавы ўжо перасталі яго выконваць.

Напрыклад, 2020 год, на жаль, адзначыўся пачаткам пандэміі, і шэраг дзяржаў Захаду прыпынілі сваё выкананне ў ДЗУСЕ. Для іх гэта была добрая падстава для таго, каб забяспечваць, скажам так, нарошчванне сваіх сіл і сродкаў, нарошчванне колькасці асабовага складу, у тым ліку замежных дзяржаў.

З 2022 года, на жаль, практычна ўсе краіны блока НАТА пайшлі на ігнараванне выканання асобных пунктаў гэтага дагавора.

У лістападзе мінулага года кіраўніцтвам краін-членаў НАТА прынята пастанова аб прыпыненні дагавора звычайных узброеных сіл у Еўропе. Па сутнасці, ён спыніўся.

Як паступіць Рэспубліцы Беларусь у гэтых умовах? Вядома, мы павінны рэагаваць. Я кажу аб прадастаўленні інфармацыі аб колькасці ўзбраення, ваеннай тэхнікі, а таксама асабовага складу.

Ці ёсць сэнс прадастаўляць краінам Захаду дадзеную інфармацыю ў яе адсутнасці у дачыненні да Рэспублікі Беларусь? Вядома, сэнсу ўжо няма. Нам трэба нешта рабіць. Чаму прыпыняць? Выйсці заўсёды можна, а вось стварыць дагавор зноў — гэта вельмі цяжкая, асабліва ў сучасных умовах, справа.

Новы дагавор практычна немагчыма стварыць. Асабліва ў існуючых рэаліях і ўмовах. Прынамсі, ваенныя эксперты ўжо абмяркоўваюць фарміраванне новых умоў, новых парадыгмаў ваеннай бяспекі».

Фота Паўла Матусевіча