Тыл Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь - гісторыя і сучаснасць
Тыл Узброеных Сіл уяўляе сабой неад'емную частку Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь. Ён прызначаны для задавальнення матэрыяльных, транспартных, медыцынскіх, бытавых і іншых патрэбаў войскаў у мэтах падтрымання іх здольнасці выконваць задачы па прызначэнню.
Улічваючы заслугі асабовага складу ў гады Вялікай Айчыннай вайны і пасляваенныя гады, эфектыўную дзейнасць па тылавым забеспячэнні баявой вучобы войскаў, загадам Міністра абароны Рэспублікі Беларусь ад 14 лютага 2003 г. № 98 "Аб дне тылу Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь" было ўстаноўлена гадавое свята тылу Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь, якое штогод адзначаецца 28 сакавіка.
Выбар святкавання ўпаў менавіта на гэтую дату не выпадкова. За кропку адліку гісторыі яго стварэння прыняты 1918 год. 28 сакавіка ў Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі быў сфарміраваны гаспадарчы камітэт, асноўнымі задачамі якога з'яўляліся забеспячэнне войскаў харчаваннем, рэчавай і абознай маёмасцю.
За 95 гадоў свайго будаўніцтва і развіцця тыл не аднойчы перажываў кардынальныя змены, развіваючыся па меры ўдасканалення спосабаў і сродкаў вядзення ўзброенай барацьбы. Усё гэта вызначалася цэлым шэрагам фактараў: эканамічным і палітычным становішчам у краіне, перааснашчэннем арміі тэхнікай і ўзбраеннем, змяненнем тактыкі дзеянняў войскаў і тэорыяй правядзення аперацый.
Па сучаснасці гераічнымі можна назваць дзеянні асабовага складу тылу Чырвонай Арміі ў гады Вялікай Айчыннай вайны. За гады вайны было атрымана ад прамысловасці і дастаўлена ў дзеючую армію каля мільярда тон розных грузаў. Адноўлена звыш 120 тыс. км чыгуначных шляхоў, 100 тыс. км аўтамабільных дарог, тысячы мастоў і іншых аб'ектаў транспартных камунікацый. Ваеннымі медыкамі былі эвакуяваны, вылечны і вернуты ў строй больш за 22 млн. чал.
У гады вайны 110 воінаў тылу сталі Героямі Савецкага Саюза, больш за 50 - Героямі Сацыялістычнай працы, дзясяткі тысяч былі ўзнагароджаны ордэнамі і медалямі.
Сёння спецыялісты тылу выконваюць свае задачы без умоўнасцяў: яны штодня забяспечваюць ваеннаслужачых харчаваннем, забяспечваюць злучэнні і воінскія часці палівам, вырашаюць жыллёвыя пытанні і стаяць на варце здароўя людзей у пагонах.
Асноўныя намаганні тылу Узброеных Сіл накіраваны на аптымізацыю сістэмы кіравання, удасканаленне і развіццё тэрытарыяльнага прынцыпу забеспячэння, дасягненне якаснага ўзроўню баявой і спецыяльнай падрыхтоўкі воінскіх часцей і арганізацый тылу, своечасовае забеспячэнне асабовага складу Узброеных Сіл усім неабходным.
У сучасных умовах актыўна ўдасканальваецца сістэма забеспячэння войскаў з выкарыстаннем аб'ектаў мясцовай прамыслова-эканамічнай базы і ўстаноў аховы здароўя краіны. На аснове базавых воінскіх часцей створаны раёны цэнтралізаванага забеспячэння, сюды вырабляецца пастаўка паліва і харчавання. Гэта дазваляе выключыць адрыў асабовага складу ад баявой падрыхтоўкі, значна скараціць расход мотарэсурсаў і гаручага.
Ключавая роля ў рэалізацыі кіраўніцкіх функцый па арганізацыі па будаўніцтву і развіццю сістэмы тылавога забеспячэння Узброеных Сіл, каардынацыі дзейнасці ўсіх органаў дзяржаўнага і ваеннага кіравання па выкананню задач тылавога забеспячэння войскаў належыць галоўнаму ўпраўленню планавання і каардынацыі тылавога забеспячэння Міністэрства абароны.
Служба гаручага па праву можа разглядацца як структура, без якой нельга мысліць поспех сучасных ваенных дзеянняў. Доля гаручага і змазачных матэрыялаў складае да 30% ад усіх матэрыяльных сродкаў, якія падаюцца войскам. Працэс апрацоўкі, назапашвання і выдачы інфармацыі аб наяўнасці і руху матэрыяльных сродкаў службы гаручага цалкам аўтаматызаваны.
Вядзецца актыўная праца па пераводу на забеспячэнне палівам праз АЗС РУП "ВА" Беларуснафта". У цяперашні час 170 злучэнняў і воінскіх часцей поўнасцю або часткова перакладзены на дадзеную сістэму забеспячэння.
Арганізацыя якаснага і паўнавартаснага харчавання ваеннаслужачых у сучасных умовах з'яўляецца асноўнай задачай харчовай службы. Трохразовае гарачае харчаванне асабовага складу ажыццяўляецца штодзённа, незалежна задач, якія былі выкананы войскамі. Заснаванае на навуковых дадзеных, з улікам спецыфікі воінскай працы, харчаванне спрыяе ўмацаванню здароўя і фізічнаму развіццю асабовага складу, прафілактыцы захворвання, павышае ўстойлівасць арганізма да розных нагрузак і ў значнай ступені станоўча ўплывае на баявую гатоўнасць войск.
У цяперашні час харчаванне асабовага складу арганізавана як у воінскіх сталовых, так і праз рэспубліканскае гандлёва-вытворчае ўнітарнае прадпрыемства "Гандлёва-вытворчае ўпраўленне пры Міністэрстве абароны".
Асаблівая ўвага надаецца арганізацыі харчавання асабовага складу ў палявых умовах, у шляху руху на палігоны і назад, у тым ліку за межамі Рэспублікі Беларусь. У гэтых умовах ежа рыхтуецца ў асноўным з кансерваваных і канцэнтраваных прадуктаў, прадугледжана выдача бутыляванай пітной вады і аднаразовага посуду.
Калі не ўяўляецца магчымым рыхтаваць гарачую ежу пры выкананні задач у адрыве ад сваіх падраздзяленняў, выдаецца сухі паёк (рацыёны харчавання).
Дзякуючы зладжанай рабоце рэчавай службы асабовы склад Узброеных Сіл сёння забяспечаны баявой, паўсядзённай, параднай і спецыяльнай формамі адзення.
На дадзены момант практычна ўсе катэгорыі ваеннаслужачых перайшлі на нашэнне паўшарсцянога паўсядзённага абмундзіравання аліўкавага колеру. Гэта фуражкі ваўняныя парадныя і паўсядзённыя, пілоткі ваўняныя, кіцеля і штаны ваўняныя парадныя і паўсядзённыя, курткі ваўняныя.
Ва Узброеных Сілах былі прыняты на забеспячэнне войскаў новыя прадметы рэчавай маёмасці. Пры іх распрацоўцы было ўлічана, што яны будуць эксплуатавацца з падвышанай нагрузкай ў экстрэмальных умовах, а іх маскіровачныя ўласцівасці павінны адказваць нашаму кліматычнаму поясу з улікам усіх часоў года.
У рабоце па ўдасканаленню і распрацоўцы новых узораў прадметаў рэчавай маёмасці з Міністэрствам абароны актыўна супрацоўнічаюць айчынныя швейныя і абутковыя прадпрыемствы.
Сістэма медыцынскага забеспячэння Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь неад'емна звязана з развіццём аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.
У апошнія гады ажыццёўлена будаўніцтва новых і рэканструкцыя наяўных карпусоў ваенных медыцынскіх цэнтраў у Мінску і Гродна, нарошчванне лячэбна-дыягнастычнай базы ваенных медыцынскіх арганізацый і медыцынскіх падраздзяленняў злучэнняў і воінскіх часцей, завяршаецца мадэрнізацыя медыцынскага цэнтра ў Баранавічах.
Плануецца ўкараненне сучасных інавацыйных тэхналогій лячэння, канцэнтрацыя і рацыянальнае выкарыстанне матэрыяльных сродкаў, развіццё па такіх напрамках медыцынскай дапамогі, як прафілактыка, ранняя дыягностыка, медыцынская рэабілітацыя пацыентаў. Для гэтых мэтаў была распрацавана і зацверджана галіновая праграма аснашчэння ваенных медыцынскіх арганізацый і медыцынскіх падраздзяленняў злучэнняў і воінскіх часцей на 2012-2015 гады.
Беларускія ваенныя медыкі, у межах заканадаўства Рэспублікі Беларусь і міжнародных пагадненняў, удзельнічаюць у выкананні задач у складзе міратворчага кантынгенту ААН у Ліване.
Ветэрынарнае забеспячэнне Узброеных Сіл, як выгляд тылавога забеспячэння, накіравана на абарону здароўя асабовага складу ад хвароб, агульных для чалавека і жывёл, прафілактыку харчовых атручванняў прадуктамі жывёльнага і расліннага паходжання.
Спецыялісты ветэрынарнай службы ажыццяўляюць надзейны ветэрынарна-санітарны нагляд за якасцю і харчовай бяспекай харчовай сыравіны, харчовых прадуктаў, якія паступаюць для патрэб Узброеных Сіл.
У мэтах цэнтралізацыі закупак матэрыяльных сродкаў тылу было створана ўпраўленне заказаў і закупак матэрыяльных сродкаў Узброеных Сіл. Спецыялістамі ўпраўлення паспяхова вырашаюцца складаныя і адказныя задачы. У сярэднім за год праводзіцца каля 350 працэдур па закупцы больш за 1200 найменняў матэрыяльных сродкаў, складаецца больш за 400 дамоў. Толькі ў 2012 годзе ўпраўленнем было асвоена больш за 600 млрд. руб.
Упраўленне супрацьпажарнай абароны і аварыйна-выратавальных работ Узброеных Сіл з'яўляецца органам ваеннага кіравання, які забяспечвае правядзенне адзінай дзяржаўнай палітыкі ў галіне прафілактыкі, папярэджання і ліквідацыі надзвычайных сітуацый на аб'ектах Узброеных Сіл. Яно каардынуе дзейнасць у галіне супрацьпажарнай абароны і мясцовай абароны відаў Узброеных Сіл, злучэнняў і воінскіх часцей, устаноў, ваенна-навучальных устаноў, прадпрыемстваў і арганізацый Міністэрства абароны.
Сфарміраваныя ў 2006 годзе транспартныя войскі ўносяць дастойны ўклад ва ўмацаванне абараназдольнасці дзяржавы, далейшае ўдасканаленне транспартнай інфраструктуры Беларусі.
Удасканальваючы спецыяльную падрыхтоўку на аб'ектах транспартнай інфраструктуры дзяржавы, воіны транспартных войскаў прынялі ўдзел у рэалізацыі важнейшых дзяржаўных праграм: "Дарогі Беларусі", "Торф", "Развіццё лясной гаспадаркі".
Масты, якія былі наведзены транспартнымі войскамі, дазволілі зэканоміць мільярды рублёў дзяржаўных сродкаў. За ўзвядзенне часовага аўтадарожнага моста праз Днепр у Шклове яны атрымалі высокую ацэнку кіраўніцтва краіны. Дзякуючы высокай арганізацыі і прафесіяналізму мост быў уведзены ў эксплуатацыю на 8 месяцаў раней вызначанага тэрміну.
Службовымі асобамі галоўнага ўпраўлення будаўніцтва і эксплуатацыі, падпарадкаваных арганізацыі, праводзіцца вялікая работа па забеспячэнню палівам, камунальнымі паслугамі і энерганосьбітамі воінскіх часцей і гарнізонаў, перадачы ў камунальную і рэспубліканскую ўласнасць будынкаў і збудаванняў. Пры іх непасрэдным удзеле Міністэрствам абароны паспяхова выконваюцца заданні па энергазберажэнню.
Вялікая ўвага надаецца ўмовам жыцця і быту ваеннаслужачых. За мінулае дзесяцігоддзе былі пабудаваны тысячы жылых дамоў, будынкаў і збудаванняў, дзесяткі тысяч кіламетраў інжынерных сетак, шэраг унікальных аб'ектаў.
Важнейшай задачай жыллёвай палітыкі, якая праводзіцца Міністэрствам абароны, з'яўляецца фарміраванне фонду службовага жылля. Для паляпшэння забеспячэння ваеннаслужачых і членаў іх сем'яў службовымі жылымі памяшканнямі ў Рэспубліцы Беларусь была распрацавана праграма будаўніцтва службовых жылых памяшканняў для ваеннаслужачых Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь на 2011-2017 гады.
Забеспячэнне ваеннаслужачых жыллём ажыццяўляецца таксама і праз жыллёва-будаўнічыя кааператывы. Па стане на 1 студзеня 2013 года ва Узброеных Сілах у розных стадыях будаўніцтва і фарміравання знаходзяцца 31 ЖБВК.
Па выніках мінулага года ўпершыню за існаванне Узброеных сіл Рэспублікі Беларусь удалося знізіць колькасць ваеннаслужачых, якія маюць патрэбу ў паляпшэнні жыллёвых умоў, на 640 чалавек.