Узброеныя Сілы Рэспублікі Беларусь на сучасным этапе будаўніцтва і развіцця
23 лютага адзначаецца Дзень абаронцаў Айчыны і Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь. У гэтым годзе свята мае асаблівае значэнне - Узброеным Сілам Беларусі спаўняецца 95 гадоў.
Мэтай будаўніцтва і развіцця сучасных Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь з'яўляецца павышэнне якасных паказчыкаў стану Узброеных Сіл і падтрыманне іх здольнасці адэкватна рэагаваць на пагрозы ваеннай бяспецы дзяржавы.
У цяперашні час ажыццяўляецца рэалізацыя Канцэпцыі нацыянальнай бяспекі Рэспублікі Беларусь, Канцэпцыі развіцця Узброеных Сіл да 2020 года, а таксама Плана іх будаўніцтва і развіцця на 2011-2015 гады.
Гэтым Планам прадугледжана прывядзенне беларускай арміі ў адпаведнасць з выклікам, які існуе, і эканамічнымі магчымасцямі дзяржавы, а таксама пераўзбраенне на сучасныя сістэмы і ўзоры ўзбраення і ваеннай тэхнікі, развіццё ваеннай інфраструктуры.
У цяперашні час рэалізуюцца толькі тыя праекты, якія могуць даць у перспектыве стратэгічны вынік.
Сярод прыярытэтных праектаў:
стварэнне шматузроўневай аўтаматызаванай сістэмы кіравання Узброеных Сіл, якая забяспечвае кіраванне войскамі ў рэальным маштабе часу ва ўмовах агнявога і радыёэлектроннага ўздзеяння суперніка;
пераўзбраенне зенітных ракетных войскаў, радыётэхнічных войскаў, стварэнне беспілотных авіяцыйных комплексаў і распрацоўка айчыннай аб'яднанай сістэмы навігацыі, сувязі і апазнавання;
перавод перспектыўных узораў узбраення і тэхнікі на колавую базу айчыннай вытворчасці.
Толькі за апошняе дзесяцігоддзе быў цалкам заменены парк зенітных ракетных комплексаў С-125 на С-300. У 2011 годзе быў закуплены ЗРК «Тор-М2», якому няма роўных у свеце ў сваім класе. У канцы 2012 года ва Узброеныя Сілы была пастаўлена ўжо другая батарэя ЗРК «Тор-М2».
У 2010 годзе было створана першае фарміраванне беспілотных лятальных апаратаў - 927-ы цэнтр падрыхтоўкі і прымянення беспілотных авіяцыйных комплексаў. Цэнтр быў аснашчаны сучаснымі комплексамі «Иркут-10» і «Иркут-3», якія неаднаразова дэманстравалі сваю эфектыўнасць у ходзе мерапрыемстваў аператыўнай і баявой падрыхтоўкі.
У папярэднія гады ў сярэднім прымалася на ўзбраенне да 20 самых новых узораў УВТ штогод, а ў мінулым годзе на забеспячэнне Узброеных Сіл былі прыняты 35 новых узораў ваеннай і спецыяльнай тэхнікі.
У рамках рэалізацыі задачы па пераводу перспектыўных узораў узбраення і тэхнікі на колавую базу айчыннай вытворчасці ва Узброеныя Сілы ўжо паступіла больш за 1200 адзінак аўтамабільнай тэхнікі вытворчасці Мінскага аўтамабільнага завода.
У першую чаргу новыя ўзоры аўтамабільнай тэхнікі паступілі на ўзбраенне сіл спецыяльных аперацый, ВПС і войскаў СПА, войскаў сувязі, часцей і падраздзяленняў разведкі, РЭБ, злучэнняў і воінскіх часцей пастаяннай гатоўнасці.
У 2012 годзе ў рамках ваеннага супрацоўніцтва з Кітайскай Народнай Рэспублікай у нашу краіну былі пастаўлены і прыняты на ўзбраенне 22 аўтамабіля высокай праходнасці Dongfeng Mengshi.
У выніку рэалізацыі мерапрыемстваў Дзяржаўнага абароннага заказу 2012 года было закуплена больш за 200 новых узораў УВТ.
Прыкладам рэалізацыі інавацыйных напрамкаў будаўніцтва і развіцця Узброеных Сіл з'яўляецца працэс пераўзбраення злучэнняў, воінскіх часцей і падраздзяленняў сувязі на лічбавае тэлекамунікацыйнае абсталяванне.
Актыўна ідзе працэс стварэння новых перспектыўных і мадэрнізацыі сродкаў і комплексаў. Больш за 65% стацыянарных вузлоў сувязі Узброеных Сіл былі перааснашчаны на лічбавае тэлекамунікацыйнае абсталяванне, арганізавана работа лічбавых сістэм перадачы інфармацыі. Спраектаваны і пабудаваны валаконна-аптычныя лініі сувязі.
Быў прыняты на ўзбраенне і пачаў паступаць у войскі мадэрнізаваны аўтаматызаваны камплект кіравання станцыямі перашкод «Гарант», беларускі мабільны вузел сувязі «Мускат».
18 снежня мінулага года было падпісана пагадненне з карпарацыяй «Иркут» аб набыцці самалётаў Як-130 (адзінага ў свеце навучальнага самалёта з аэрадынамічнай кампаноўкай і лётна-тэхнічнымі характарыстыкамі дагукавога палёту, аналагічнымі сучаснаму рэактыўнаму знішчальніку).
Ажыццяўляецца далейшае развіццё ракетных войскаў і артылерыі, удасканальваецца структура і баявы склад воинских часцей, сістэма ракетна-артылерыйскага ўзбраення.
Працягваюцца работы па мадэрнізацыі наяўных узораў узбраення. Добра зарэкамендавалі сябе сістэмы, якія былі створаны на прадпрыемствах нашага ваенна-прамысловага комплексу, у тым ліку, РСЗА «Белград», камандна-штабныя машыны «Берёза», абсталяваныя сучаснымі сродкамі падрыхтоўкі і кіравання агнём і ўдарамі.
Актыўна вядзецца работа з прадпрыемствамі дзяржваенпрама па мадэрнізацыі і стварэнню новых сістэм топагеадэзічнага, гідраметэаралагічнага і балістычнага забеспячэння баявых дзеянняў ракетных войскаў і артылерыі.
У бліжэйшай перспектыве прадугледжваецца пераўзбраенне роду войскаў на новыя шматфункцыянальныя ракетныя і артылерыйскія комплексы, абсталяванне аўтаматызаванымі сістэмамі кіравання, выкарыстанне перспектыўных сродкаў разведкі праціўніка і на іх аснове - стварэнне разведвальна-агнявой сістэмы, якая ахоплівае ўсе агульнавайсковыя ўзроўні ад батальёна да аб'яднання ўключна.
Стварэнне разведвальна-агнявой сістэмы дасць магчымасць у поўным аб'ёме і з новай якасцю рэалізаваць такія прынцыпы вядзення баявых дзеянняў, як «разведка - удар - манеўр», «стрэл (залп) - знішчэнне цэлі».
Важнейшай задачай падрыхтоўкі Узброеных Сіл у 2012 годзе з'явілася асваенне форм прымянення і аптымізацыя спосабаў вядзення баявых дзеянняў войскамі, павышэнне ўзроўню кіравання і ўзаемадзеяння.
Пры гэтым, асноўныя намаганні ў падрыхтоўцы органаў ваеннага кіравання і войскаў былі сканцэнтраваны на такіх напрамках, як:
выпрацоўка, апрабацыя найбольш эфектыўных спосабаў вядзення войскамі баявых дзеянняў;
павышэнне эфектыўнасці навучання кіраванню воінскімі часцямі і падраздзяленнямі;
укараненне новых сродкаў кіравання, якія забяспечваюць значнае скарачэнне часу на рэалізацыю кіраўніцкіх функцый.
Адным з галоўных вынікаў падрыхтоўкі Узброеных Сіл з'яўляецца падтрыманне неабходнага ўзроўню баявой і мабілізацыйнай гатоўнасці войскаў, якія вырашаюць задачы стратэгічнага стрымлівання.
Варта адзначыць высокую інтэнсіўнасць баявой падрыхтоўкі. У 2012 годзе было праведзена больш за 400 рознага роду вучэнняў і трэніровак.
Паспяхова праведзены двухбаковая камандна-штабная гульня з двума аператыўнымі камандаваннямі, упершыню - дзелавая гульня з рэспубліканскімі органамі дзяржаўнага кіравання, камандна-штабное мабілізацыйнае вучэнне з падраздзяленнямі 72-га АВЦ, у рамках тактыка-спецыяльнага вучэння з дывізіёнам 465 ракетнай брыгадай былі ажыццёўлены пускі ракет «Точка».
На палігоне Ашулук у вучэнні з войскамі ПАТК, упершыню прыняло ўдзел падраздзяленне, абсталяванае новым ЗРК «Тор-М2», якое паказала выдатныя вынікі.
У падрыхтоўцы лётчыкаў упершыню быў дасягнуты сярэдні ўзровень налёту каля 85 гадзін. Хоць яшчэ некалькі гадоў назад налёт не перавышаў 30 гадзін.
Не менш інтэнсіўнай будзе і падрыхтоўка ў 2013 годзе.
Важнейшай задачай падрыхтоўкі Узброеных Сіл у 2013 годзе з'яўляецца асваенне форм прымянення і спосабаў дзеянняў войскаў у ходзе выканання задач стратэгічнага стрымлівання сумесна з войскамі са складу расійскай часткі рэгіянальнай групіроўкі войскаў.
Рэспубліка Беларусь праводзіць міралюбную шматвектарную палітыку, ажыццяўляе эфектыўнае ўзаемадзеянне ў сферы бяспекі з дзяржавамі блізкага і далёкага замежжа.
Найважнейшым фактарам стрымлівання з'яўляецца ваеннае супрацоўніцтва з Расіяй, якое накіравана на развіццё абароннага патэнцыялу Саюзнай дзяржавы ва Усходне-Еўрапейскім рэгіёне калектыўнай бяспекі, а таксама павышэнне эфектыўнасці Арганізацыі Дамовы аб калектыўнай бяспецы.
У цяперашні час вялікая ўвага надаецца практычным пытанням удасканалення сумесных сістэм забеспячэння бяспекі, перш за ўсё рэгіянальнай групіроўкі войскаў Рэспублікі Беларусь і Расійскай Федэрацыі, а таксама калектыўных сіл аператыўнага рэагавання АДКБ, аб'яднанай сістэмы СПА дзяржаў-удзельніц СНД (у тым ліку Адзінай рэгіянальнай сістэмы СПА Рэспублікі Беларусь і Расійскай Федэрацыі).
У 2013 годзе спланавана больш за 40 сумесных мерапрыемстваў аператыўнай і баявой падрыхтоўкі. Да іх адносяцца сумесныя штабныя трэніроўкі, вучэнні, аператыўныя зборы і іншыя мерапрыемствы, найважнейшым з якіх стане сумеснае стратэгічнае вучэнне «Захад-2013».
Актыўна развіваецца таксама ваеннае супрацоўніцтва з іншымі краінамі. Толькі ў 2012 годзе прадстаўнікі нашых Узброеных Сіл прынялі ўдзел у двух сумесных вучэннях з воінскімі кантынгентамі КСАР на тэрыторыі Арменіі і Казахстана, ва ўкраінска-беларуска-расійскім вучэнні «Славянская садружнасць-2012» на тэрыторыі Украіны, у шматнацыянальным вучэнні «Разгневаны сокал-2012» у Катары, і шэрагу іншых.
У цалкам новую плоскасць пераведзена супрацоўніцтва з Кітайскай Народнай Рэспублікай. Дасягнуты станоўчыя вынікі ва ўсіх сферах двухбаковага супрацоўніцтва. У 2011 годзе кітайскія ваеннаслужачыя прынялі ўдзел у сумесным беларуска-кітайскім вучэнні падраздзяленняў сіл спецыяльных аперацый на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь, а ў 2012 годзе ўжо беларускія ваеннаслужачыя прынялі ўдзел у падобным мерапрыемстве на тэрыторыі Кітая.
Важным напрамкам дзейнасці з'яўляецца вырашэнне пытанняў сацыяльнай абароны ваеннаслужачых.
У цяперашні час на дзяржаўным узроўні прыняты і рэалізуюцца рашэнні па льготным жыллёвым крэдытаванні вайскоўцаў.
Гэта дазволіла толькі ў 2012 годзе ўвесці ў эксплуатацыю 11 жылых дамоў ЖБВК на больш чым 1100 кватэр.
Упершыню за апошнія гады чарга на жыллё скарацілася больш чым на 600 чалавек.
Шмат робіцца для будаўніцтва службовага жылля.
У адпаведнасці з Указам Кіраўніка дзяржавы рэалізуюцца два інвестыцыйныя праекты па будаўніцтву службовага жылля і аб'ектаў для размяшчэння і функцыянавання воінскіх фармаванняў.
З 2008 года аб'ём пабудаванай і распачатай узводзіцца плошчы ўжо склаў амаль 32 тысячы кв. метраў.
Да 2017 года трэба будзе пабудаваць у інтарэсах арміі 1200 службовых кватэр амаль ва ўсіх гарнізонах.
Ваенным ведамствам прымаюцца меры да ўдасканалення сістэмы стымулявання ратнай працы. Значна пашыраны магчымасці па прыміраванню ваеннаслужачых. Для гэтага выкарыстоўваюцца сродкі, што вызваляюцца ў выніку аптымізацыі.
Сур'ёзная ўвага надаецца падтрыманню здаровай маральна-псіхалагічнай атмасферы ў воінскіх калектывах, умацаванню правапарадку ў злучэннях і воінскіх часцях.
У 2012 годзе быў зафіксаваны самы нізкі за ўсю гісторыю Узброеных Сіл узровень злачыннасці. Напрыклад, крыміналагічны паказчык - каэфіцыент злачыннасці (колькасць злачынстваў на 1000 ваеннаслужачых) у 2012 годзе склаў 1,77. У 1994 ён складаў каля 11.
Кіраўніцтва Беларусі разглядае Узброеныя Сілы як галоўны фактар стратэгічнага стрымлівання знешніх пагроз, а таксама забеспячэння стабільнасці ў дзяржаве.
Таму ні ў каго не павінна быць сумненняў, што беларуская армія гатова да дзеянняў па абароне суверэнітэту і тэрытарыяльнай цэласнасці дзяржавы ў любых умовах абстаноўкі.